Daan Manneke, Archipel, een memoir

Daan Manneke beschrijft in Archipel zijn jeugd in Zeeland en de archipel van eilanden, die zijn werk beïnvloeden. Hij spreekt over zijn leermeesters die al snel het Zeeuwse overstijgen. En verder over veel mensen die hem inspireerden: wandelingen in het Bredase Mastbos en fietstochten naar het ‘buitenland’ België.

 
Het is vooral zijn bijzondere kijk op de wereld die dit boek tot iets heel bijzonders verheft. Hij beschrijft zijn creatieve processen, te beginnen met gesprekken en geluiden die hij op straat opvangt. Dit alles rijk geïllustreerd. Dit is een bijzonder project omdat Daan Manneke als schepper van oorspronkelijk creatief werk een kijkje in de keuken geeft.
Een constante in zijn werk is het werk Archipel, waarvan hij negen versies maakte, resulterend in de compositie Grote Archipel die in 2018 de première beleefde.

 
Daan Manneke schreef een omvangrijk en veelvuldig bekroond oeuvre en zijn werk is uitgebreid gedocumenteerd.

www.daanmanneke.nl

Deze publicatie is mede mogelijk gemaakt dankzij het Sayers Fonds.  

"Dit prachtige boek biedt een actuele muziekgeschiedenis uit het leven van een nog vitale toondichter. Hartelijk aanbevolen!"  Kees Weggelaar in De Orgelvriend

"Deze uitgave is zo verzorgd en liefdevol dat ons niet anders rest dan bewonderend genieten van zoveel (klank)schoonheid en levensvreugde." Thea Derks in De Nieuwe Muze

   Daan Manneke, componist van de ruimte

Daan Manneke, componist van de ruimte, onder redactie van Gerard van der Leeuw en Wim Arts is een boek over een bijzonder mens die met zijn werk en met zijn persoon ver boven het gewone uitstijgt. Het bevat een verzameling artikelen van de hand van twaalf auteurs die, elk op hun eigen wijze, de betekenis van Daan Manneke voor de hedendaagse muziekcultuur in Nederland en Vlaanderen hebben beschreven.

interview in BN DeStem 29-8-2009 

De psalmen geven alle aanleiding om te schrijven over zin en onzin, over voorspoed en tegenslag, liefde en verlangen; vreugde, woede en haat. De psalmen zijn persoonlijk, maar ook algemeen. Ze hebben een open oog voor de samenleving. De psalmen bleken voor Rob van Uden een ideale bron om te dichten over ongeloof, twijfel en zelfs  ̶  in zijn eigen woorden  ̶  over geloof te schrijven.

Vanuit deze Bijbelse inspiratie laten de gedichten in Ongelooflijk zien dat de hedendaagse ongelovige, de twijfelaar en de gelovige dichter bij elkaar staan dan je in eerste instantie zou denken. De gedichten overbruggen tegenstellingen.

In de dichtbundel Ongelooflijk passeren allerhande levensvragen en is een sterke betrokkenheid zichtbaar op actuele onderwerpen zoals onverschilligheid, rellen en verbinding; digitalisering, social media en communicatie; complotten, manipulatie en waarachtigheid; ziekte, dementie en mantelzorg; landbouw, klimaat en duurzaamheid; Black lives matter, LHBTIQ+ en diversiteit.

Een lied roept een lied op, een gedicht een gedicht, een lofzang een lofzang, een smeekbede een smeekbede: zo is Rob van Uden met het oude boek der Psalmen omgegaan. Hij komt tot een ontmoeting vanuit het hedendaags bestaan met de oude lofzangen van Israël, dan weer dichter bij de oorspronkelijke tekst dan weer vrijer en er omheen gedicht met het taalgebruik van vandaag. Psalmen voor de mens van vandaag. 

Joost Jansen o.praem.
Abdij van Berne

In de Joodse en christelijke traditie spelen de psalmen een belangrijke rol. Diaken van Uden heeft gebeden en gedichten geschreven om de psalmen dichterbij te brengen. Zijn teksten zijn daarom laagdrempelig voor gelovigen, ongelovigen en twijfelaars. Van harte aanbevolen.

+ Gerard De Korte. Bisschop van ’s-Hertogenbosch.

Een advies: ga rechtop staan en lees de o zo muzikale de teksten hardop in een rustig tempo.
Soms tegen een U dan weer in zichzelf gekeerd of uitbundig uitgaand.

Daan Manneke

De gedichtenbundel David leidt ons binnen in de Bijbelse tijd, maar confronteert ons ook met onze eigen tijd. Het onbegrensde woordgebruik van de dichter en de foto’s van de Palestijnse gebieden brengen heden en verleden samen in één universum.
In vijf bedrijven komen de thema’s van het klassieke en moderne toneel langs: geboorte en dood, tederheid en geweld, liefde en haat, trouw en intrige, geloof en waan, succes en mislukking.
De gedichten vragen aandacht, als een snoer van beelden. De epische lyriek van de gedichten kan echter ook ‘groots en meeslepend’ worden. Dan lijken de vele woorden als een lawine over de lezer te willen rollen.

Je kunt de gedichten lezen als een weerspiegeling van de psychische strijd van de ik-figuur. De bundel beschrijft geen gemakkelijke spiritualiteit, maar de worsteling van een depressief mens. Hij onderzoekt de afgronden van zijn eigen bestaan.

 Voor wie het wil zien verandert het oudejaarsfeest in een apocalyptische werkelijkheid.

Het boek bevat een artikel over de tijd (1881) dat Vincent in Etten verbleef en koos voor het kunstenaarschap. Hierin wordt duidelijk waardoor en door wie hij zich liet inspireren. Het tweede artikel handelt over de betekenis van de Ettense periode voor Van Goghs latere werk. Dat Vincent van Gogh in Arles en Saint-Rémy-de-Provence zo'n hoge productie kon maken vindt zijn oorsprong in Etten.
Dan volgt een katern oude foto's van Etten en een volledige catalogus met annotaties van alle tekeningen die hij in Etten maakte.

Kees van Meel  Liefde Strijd Dood

Illustraties: Jos Thommassen

Kees van Meel stelt met Liefde Strijd Dood een bijzondere bundel gedichten samen. Op het eerste gezicht lijken de afdelingen weinig met elkaar te maken te hebben. De pijnlijke liefde, het wielrennen en erotische grafpoëzie. Bij nadere lezing doemt het beeld van verlangen op. Verlangen naar iemand en ook naar een staat van zijn blijkt een verbindend patroon te zijn. De gedichten zijn heftig en plastisch, ze snijden diep in je gevoel.

De taal van Kees van Meel is helder.

In de afdeling Liefde wordt de pijn die liefde kan veroorzaken op verschillende manieren beschreven. Over een toevallige ontmoeting, over onvermogen en afstand.

Strijd beschrijft wat een wielrenner meemaakt. Valpartijen, kasseien, vals plat, winnaar en verliezers. Onder andere Annemiek van Vleuten, Rini Wagtmans, Tom Dumoulin, Mathieu van der Poel en Jelle Nijdam passeren de revue.

In Dood komt het verlangen op ondubbelzinnige manier tot bloei. Als een drug.

Jos Thommassen verzorgde passende illustraties bij de gedichten.

Tomás de Faoite roept in zijn gedichten een wereld op die met het overlijden van zijn ouders ten onder ging. Het leven op het Ierse land was overzichtelijk en simpel, tradities werden in ere gehouden. Terwijl de vaderfiguur buitenshuis de kost verdiende, bestierde de moederfiguur het gezin en zag erop toe dat er op tijd werd gegeten en gebeden, en de leer en de regels van de clerus in acht werden genomen. In zijn sterk autobiografische roman Departures of the heart schetst de dichter een beeld van het leven dat hij leidde tot het moment dat hij zijn Ierse vaderland verliet en de wijde wereld in trok. Ook in zijn poëzie probeert hij zijn jongere jaren tot leven te wekken. Ze bestrijken een periode in zijn leven waar een eind aan kwam toen hij op reis ging en later in fabrieken en in havens werkte en met vissers de zee op ging om de vrijheid te creëren die het mogelijk maakte uitdrukking te geven aan zijn passie voor poëzie. Na zijn omzwervingen strandde hij uiteindelijk in Nederland. Een keer in het jaar, in de zomer, zocht de dichter zijn ouders op, zolang ze nog leefden, en logeerde hij een paar weken bij ze om zich tijdelijk onder te dompelen in een leven dat hij lang geleden als een oude huid had afgelegd. 

Prijs € 15,00
ISBN 9789071376719
bestellen: via jouw boekhandel of heinvank@dds.nl  

Recensie door Lauran Toorians in Brabant Cultureel